Çocuğunuz dislektikse “dahi” olabilir

Çocuklarda öğrenme bozuklukları, yeterli bilgi sahibi olmayan ebeveynlerin, çocuklarında zeka geriliği olduğunu düşünmelerine sebep olabiliyor. Eğer çocuğunuzda farklılıklar hissediyorsanız, örneğin okuma-yazma öğrenemiyor ya da sağıyla solunu ayıramıyorsa bu “disleksi” ya da daha anlaşılır tanımıyla, öğrenme bozukluğundan kaynaklanıyor olabilir. Bu nedenle, zeka düzeyi çok yüksek çocuklarda bile görülebilen “disleksi” hakkında bir fikriniz yoksa bu yazıyı mutlaka okuyun.

“Benim çocuğum neden hala sağıyla solunu ayıramıyor, neden okuma-yazma öğrenemiyor ya da matematiksel işlemleri kavramakta neden bu kadar zorlanıyor?” diyorsanız dikkat! Sizin çocuğunuzda disleksi, yani öğrenme bozukluğu olabilir. Hemen endişeye kapılmayın, ancak çocuğunuzda bir takım farklılıklar seziyorsanız da bir an önce teşhis ve tedavi yollarına başvurun.

Zeka düzeyi fark değil

Disleksi dinleme, konuşma, okuma-yazma, akıl yürütme ile matematik yeteneklerinin kazanılmasında ve kullanılmasında önemli güçlüklerle kendini gösteren bir öğrenme bozukluğu. Ancak bu hastalığın zeka geriliğiyle hiçbir ilgisi yok. Hatta zeka düzeyi çok yüksek olan çocuklarda bile disleksiye rastlanabiliyor. Türkiye’de ilkokul çağında, yaklaşık 1 milyon çocuğun dislektik olduğu tahmin ediliyor ve bu çocukların büyük çoğunluğu normal veya normalin üzerinde bir zeka düzeyine sahip. Disleksinin nedeni henüz tam olarak bilinmiyor. Erkek çocuklarda kız çocuklarına kıyasla 4 kat daha fazla rastlanan bu hastalık, beyne ait duygusal veya davranışsal bozukluktan kaynaklanıyor.

Türkiye’de ilkokul çağında, yaklaşık 1 milyon çocuğun dislektik olduğu tahmin ediliyor.

Dislektik çocukların belirgin özellikleri

* Yazılı kelimeleri öğrenme ve hatırlamada güçlük çekerler.

* Yön (yukarı-aşağı, sağ-sol) ve zaman (önce, sonra, dün, yarın) kavramlarını ayırt edemezler.

* Sıralamaları algılamada güçlük çekerler. Örneğin haftanın günleri ve mevsimlerini sıralamada zorlanırlar.

* Konuşmaya yaşıtlarına kıyasla daha geç başlarlar.

* Kısa süreli hafızaları zayıf olur.

* Sesleri tanımakta zorlanırlar.

* Harfleri ya da sayıları tersten algılarlar. Doğru algılayamadıkları için de okuma esnasında mide bulantısı veya baş ağrısı çekebilirler.

* Konsantrasyon sorunu yaşarlar.

* El yazıları kolay kolay okunmaz, çünkü ellerini çok iyi kullanamazlar.

* Aynı anda pek çok şeyi bir arada yapamazlar, örneğin dinlerken yazmak gibi.

* Hareketleri diğer çocuklara kıyasla daha yavaş olabilir.

İkiye ayrılıyor

Henüz tam olarak nedeni bilinmese de disleksi doğuştan gelen gelişimsel ve travmaya bağlı olarak ikiye ayrılıyor. Doğuştan gelen disleksi, doğum öncesi, doğum esnası ve sonrası olarak ayrılabiliyor. Doğum öncesi disleksi, anne adayının beslenme alışkanlıklarıyla ilişkilendirilebiliyor. Yetersiz veya dengesiz beslenme, hamilelik döneminde geçirilen enfeksiyonlar, doğum öncesi disleksinin sebepleri olabiliyor. Zor geçen veya uzun süren doğumlar da doğum sırasında disleksi oluşmasına neden olabiliyor. Doğum ardından bebeğin geç nefes almaya başlaması veya ateşli hastalıklar geçirmesi de doğum sonrası disleksi oluşmasının sebepleri olarak gösterilebiliyor.

Disleksinin teşhis edilmesinde ebeveynlere çok büyük sorumluluk düşüyor. Anne ve babaların çocukların konuşma evresini çok iyi gözlemlemeleri gerekiyor.

Erken teşhis önemli…

Disleksinin teşhis edilmesinde ebeveynlere çok büyük sorumluluk düşüyor. Anne ve babaların çocukların konuşma evresini çok iyi gözlemlemeleri gerekiyor. Öte yandan her geç konuşan çocuk dislektiktir diye bir durum da söz konusu değil elbette. Bu nedenle öğrenme sorunu olan çocuk sahipleri, çocuklarına asla zorlayıcı, baskıcı davranmamalı. Aksine uygun eğitim metotları nelerse, ayrıntılı şekilde araştırmalı, hatta mümkünse ebeveynler de bu konuda eğitim almalı.

Dislektik çocukların yaşıtlarını yakalayabilmesi için dikkat edilmesi gereken bazı konular var. İlk olarak çocuğunuza mutlaka arkadaşlarının bildiklerini onun da öğreneceği inancını verin. Sosyal beceriler kazanabilmesi için onu bilinçlendirin. Dikkat eksikliği için bir uzmandan dikkat eğitimi aldırın.

Einstein da dislektikti

İzafiyet teorisini bulan büyük bilgin Albert Einstein’ın, kalipso müziğinin duayeni Harry Belafonte’nin, dünyaca ünlü ressam Leonardo da Vinci’nin, İrlandalı yazar Yeats’in, “Düşünen Adam” gibi pek çok önemli eserin sahibi heykeltıraş Rodin’in, sinema oyuncusu Tom Cruise’un, şarkıcı ve sinema oyuncusu Cher’in disleksili ünlüler olduğunu biliyor muydunuz? Dislektik olup pek çok özel yeteneğe sahip olan bu isimler gibi, sizin çocuğunuz da bir gün dahi olarak anılabilir. Çünkü disleksi sayesinde, kişiler, öğrenme sürecinde beyinlerinin farklı işleyişi nedeniyle farklı özellikler de kazanırlar. Örneğin,  ortalamanın üzerinde bir meraka sahip olurlar. Çevrelerinde olup bitenler hakkında yüksek bir farkındalık yakalarlar. Kelimelerle düşünmek yerine resimlerle düşünürler. Sezgileri çok kuvvetlidir. Çok boyutlu olarak düşünür ve algılarlar. Sözsel, işitsel ve görsel algıları çok kuvvetlidir.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.